Jak korzystać z multicookera (garnka wielofunkcyjnego) – Instant Pot i podobne: poradnik krok po kroku

Multicooker to urządzenie kuchenne, które łączy funkcje wielu innych urządzeń w jedno. Pozwala gotować pod ciśnieniem, dusić, smażyć, parować i podgrzewać potrawy szybciej niż tradycyjne metody. W tym przewodniku dowiesz się, jak bezpiecznie i efektywnie używać Instant Pot i podobne multicookery, aby przygotowywać pyszne dania każdego dnia.

Spis treści

Co to jest multicooker i które modele są najpopularniejsze?

Multicooker jest urządzeniem wielofunkcyjnym, które łączy funkcje garnka ciśnieniowego, pieca, patelni i parowara w jedno. Elektryczne gotowanie w multicookerze odbywa się szybciej niż w tradycyjnych naczyniach, ponieważ urządzenie utrzymuje stałą temperaturę i ciśnienie.

Najpopularniejszymi modelami multicookera na polskim rynku są:

Instant Pot – marka amerykańska, lider rynku na świecie, dostępna w wersjach DUO, DUO Plus i MAX
Tefal Multicooker – producent francuski, znany z solidności i szerokiej gamy funkcji
Redmond RMC – marka rosyjska, tańsza alternatywa dla początkujących
Philips All-in-One Cooker – urządzenie niderlandzkie o uniwersalnych możliwościach

Każdy z tych modeli multicookera pozwala na gotowanie pod ciśnieniem, ale różnią się liczbą funkcji, pojemnością i czasem osiągania ciśnienia. Wybór zależy od wielkości rodziny i częstotliwości użycia urządzenia.

Elementy multicookera – które części są ważne?

Multicooker składa się z kilku kluczowych elementów, których poznanie jest niezbędne do bezpiecznego użytku. Każda z poniższych części pełni istotną rolę w działaniu całego urządzenia.

Wewnętrzny garnek – zbudowany z grubego aluminium lub stali nierdzewnej, służy do przechowywania jedzenia podczas gotowania pod ciśnieniem. Garnek ma wymiary oznaczone na zewnątrz (zazwyczaj do 6-8 litrów) i powinien być czyszczony ręcznie po każdym użyciu.

Grzejnik – element umieszczony pod wewnętrznym garnkiem, odpowiada za generowanie ciepła i utrzymywanie temperatury. Wymaga regularnego czyszczenia, aby zapobiec osadzeniu się osadów.

Zawór ciśnieniowy – znajduje się na pokrywie multicookera, reguluje poziom ciśnienia wewnątrz urządzenia. Zawór bezpieczeństwa uwalnia nadmiarowe ciśnienie, chroniąc garnek przed eksplozją.

Pokrywa – zawiera system blokujący, które uniemożliwia jej otwarcie podczas gotowania pod ciśnieniem. Pokrywa posiada również czujnik ciśnienia, który monitoruje warunki wewnątrz garnka.

Uszczelka gumowa – pierścień znajdujący się w pokrywie, zapobiega ucieczce pary podczas gotowania. Uszczelka wymaga regularnego czyszczenia i wymiany co kilka lat.

Panel sterowania – cyfrowy ekran z przyciskami, umożliwia ustawienie rodzaju gotowania, czasu i poziomu ciśnienia multicookera. Panel ma pamięć poprzednich ustawień.

Jak przygotować multicooker do pierwszego użycia?

Przygotowanie multicookera do pierwszego użycia zajmuje około 30 minut, a jego właściwe wykonanie gwarantuje bezpieczne i długie użytkowanie urządzenia. Postępuj zgodnie z poniższymi krokami.

Rozpakuj urządzenie – wyjmij multicooker z opakowania, usuń wszystkie materiały ochronne i folie. Sprawdź, czy wszystkie elementy są na miejscu: pokrywa, wewnętrzny garnek, grzejnik, instrukcja obsługi.

Umyj części wielokrotnego użytku – wewnętrzny garnek, pokrywę i uszczelkę gumową umyj w ciepłej wodzie z mydłem. Części można wrzucić do zmywarki (oprócz uszczelki, którą czyszcz ręcznie). Ususz wszystkie elementy.

Pierwsza kalibracja ciśnienia – napełnij wewnętrzny garnek wodą do połowy, zamknij pokrywę i ustaw tryb ciśnieniowy na 5 minut. To testowe gotowanie sprawdzi, czy zawór ciśnieniowy funkcjonuje prawidłowo.

Zignoruj zapachy – podczas pierwszego użycia multicooker może wydawać charakterystyczne, czasem nieprzyjemne zapachy. To normalne i wynika z produkcji. Zapachy znikają po kilku użyciach.

Przechowuj instrukcję – trzymaj podręcznik producenta w łatwo dostępnym miejscu, aby móc się do niego odwołać w razie wątpliwości dotyczących funkcji multicookera.

Jakie są główne funkcje multicookera i do czego służą?

Multicooker ma wiele funkcji, z których każda służy do przygotowania innego typu potraw. Poniżej znajduje się przegląd najważniejszych funkcji multicookera i ich praktycznego zastosowania.

Funkcja	Zastosowanie	Przykładowe potrawy	Typowy czas gotowania
Gotowanie pod ciśnieniem	Szybkie duszenie mięsa i warzyw	Bigos, gulasz, risotto	15-30 minut
Wolne gotowanie	Długie duszenie bez ciśnienia	Piekarnia, ryż, mleko	2-8 godzin
Smażenie	Opiekanie przed gotowaniem pod ciśnieniem	Mięso, warzywa na złocisty kolor	5-15 minut
Pieczenie	Pieczenie mięs i piekarni w zamkniętym naczyniu	Kurczak, chleb, ciasta	30-60 minut
Parowanie	Gotowanie na parze bez bezpośredniego kontaktu z wodą	Ryby, warzywa, dimsumy	10-20 minut
Podgrzewanie	Utrzymywanie ciepła już gotowych dań	Zupy, sosy, potrawki	Zmienny

Funkcje multicookera pozwalają na elastyczne przygotowywanie posiłków w zależności od dostępnego czasu i rodzaju potrawy.

Jak gotować w trybie ciśnieniowym – podstawy

Gotowanie pod ciśnieniem w multicookerze jest najszybszą metodą przygotowania posiłków, ponieważ wysoka temperatura i ciśnienie skracają czas gotowania o połowę w porównaniu z tradycyjnymi metodami. Postępuj zgodnie z poniższymi krokami.

Dodaj wodę – proporcja wody do składników zależy od rodzaju potraw. Do ryżu dodaj 1 część ryżu na 1 część wody, do mięsa 1 na 2. Zawsze dodaj przynajmniej 250 ml wody do garnka, aby multicooker osiągnął ciśnienie.

Włóż składniki – umieść mięso, warzywa i przyprawy w wewnętrznym garnku multicookera. Nie przekraczaj dwóch trzecich pojemności garnka, ponieważ para musi mieć miejsce do rozszerzenia się.

Zamknij pokrywę – ustaw pokrywę na garnek, upewnij się, że zawór ciśnieniowy jest w pozycji zamkniętej (SEALING). Zawór powinien być całkowicie wciśnięty.

Ustaw ciśnienie i czas – naciśnij przycisk gotowania pod ciśnieniem i ustaw odpowiedni czas. Wysokie ciśnienie (13-15 psi) jest standardem dla większości potraw, niskie ciśnienie (6-7 psi) dla delikatnych produktów.

Słuchaj dźwięku zaworu – kiedy multicooker osiąga ciśnienie, usłyszysz hapaktepny dźwięk z zaworu. Od tego momentu liczony jest czas gotowania. Wskaźnik ciśnienia na pokrywie podniesie się do góry.

Czekaj na gotowość – nie otwieraj pokrywy podczas gotowania pod ciśnieniem. Po upływie ustawionego czasu urządzenie automatycznie przełączy się na tryb podgrzewania.

Rozluźnianie ciśnienia – masz dwie opcje: naturalne rozluźnianie (czekanie, aż ciśnienie spadnie samo – 10-20 minut) lub szybkie rozluźnianie (ręczne otworzenie zaworu – 2-3 minuty). Naturalne rozluźnianie jest lepsze dla mięs i potraw, które mogą się rozproszyć.

Jak gotować na wolnych obrotach – naturalne odparowywanie

Wolne gotowanie w multicookerze jest idealne do potraw, które wymagają powolnego pieczenia lub duszenia bez ciśnienia. Ta funkcja pozwala na gotowanie bez pokrywy lub z pokrywą, w zależności od tego, czy chcesz parować czy topić.

Tryb wolnego gotowania jest doskonały do przygotowania risotta, ponieważ pozwala na stopniowe dodawanie płynu i mieszanie dań podczas gotowania. Funkcja ta zmienia multicooker w piec konwekcyjny o bardzo niskiej temperaturze, idealny do gotowania piekarni bez wysychania.

Podczas wolnego gotowania wewnętrzny garnek pozostaje otwarty, a temperatura wynosi około 70-80 stopni Celsjusza. Można w tym trybie przygotowywać dżemy, sosy i potrawki, które wymagają powolnego gotowania przez wiele godzin.

Wolne gotowanie na multicookerze zużywa mniej energii niż tradycyjny piec i pozwala na pozostawienie urządzenia bez nadzoru. Funkcja ta jest również używana do dogrzewania już gotowych posiłków bez wysychania.

Tryb smażenia i pieczenia – jak prawidłowo wykorzystać?

Funkcja smażenia w multicookerze pozwala na opiekanie mięsa i warzyw przed gotowaniem pod ciśnieniem, co nadaje potrawkom lepszy kolor i smak. Postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami.

Podgrzej olej – naciśnij przycisk smażenia i pozwól multicookerowi się ogrzać przez 3-5 minut. Dodaj 1-2 łyżki oleju do wewnętrznego garnka.

Dodaj składniki – umieść mięso lub warzywa na gorącym oleju. Smaż do momentu, gdy składniki nabiorą złocistego koloru z każdej strony. Mięso powinno być opiekane przez 3-5 minut, warzywa przez 2-3 minuty.

Anuluj funkcję – kiedy smażenie się skończy, naciśnij przycisk anulowania, aby zatrzymać funkcję i przejść do gotowania pod ciśnieniem.

Pieczenie w zamkniętym naczyniu – funkcja pieczenia w multicookerze polega na użyciu zamkniętej pokrywy do tworzenia systemu konwekcyjnego. Temperatura pieczenia wynosi około 160 stopni Celsjusza, co jest idealne dla mięs i piekarni.

Przygotuj piekarnie – ciasto powinno być umieszczone w specjalnym naczyniu do pieczenia, które mieści się wewnątrz multicookera. Pieczenie trwa zazwyczaj 30-60 minut, w zależności od wielkości i rodzaju ciasta.

Bezpieczeństwo multicookera – co musisz wiedzieć?

Bezpieczeństwo urządzenia zależy od prawidłowego użytku i regularnej konserwacji, dlatego warto poznać zagrożenia związane z gotowaniem pod ciśnieniem i środkami ochrony.

Zagrożenia ciśnieniowe – zawór ciśnieniowy chroni urządzenie przed eksplozją, ale jeśli zawór zaworu bezpieczeństwa jest zablokowany, ciśnienie może rosnąć niebezpiecznie. Zawsze upewnij się, że zawór jest czysty i nie zablokowany.

Uszczelka gumowa – jeśli uszczelka jest uszkodzona, para będzie uciekać z multicookera, a ciśnienie się nie osiągnie. Uszczelka powinna być wymieniana co 1-2 lata, w zależności od częstotliwości użycia.

Oparzenia parą – zawór ciśnieniowy uwalnia gorącą parę podczas szybkiego rozluźniania. Nigdy nie trzymaj rąk nad zaworem podczas otwierania go. Procedury bezpiecznego użytku wymagają, aby zawsze stać z boku od zaworu.

Otwarcie pod ciśnieniem – nigdy nie próbuj otwierać pokrywy multicookera, gdy urządzenie jest jeszcze pod ciśnieniem. Czekaj, aż ciśnienie spadnie do zera (wskaźnik zaworu powinien być zupełnie opuszczony).

Przegrzanie – jeśli wewnątrz multicookera jest zbyt mało wody, grzejnik może się przegrzać. Zawsze dodaj przynajmniej 250 ml wody do garnka przed zamknięciem pokrywy.

Utlenianie jedzenia – gotowanie pod wysokim ciśnieniem przez zbyt długi czas może spowodować utlenianie się jedzenia i wzrost bakterii. Nie przewyższaj czasów gotowania podanych w instrukcji producenta.

Typowe błędy przy używaniu multicookera – jak ich uniknąć?

Początkujący użytkownicy multicookera często popełniają błędy, które prowadzą do niepowodzeń w kuchni. Poniżej znajduje się lista najczęstszych błędów i sposobów ich uniknięcia.

Błąd	Przyczyna	Rozwiązanie
Niewystarczająca ilość wody	Multicooker nie osiąga ciśnienia	Zawsze dodaj przynajmniej 250 ml wody, nawet do suchych potraw
Otwarcie pod ciśnieniem	Oparzenia parą, niebezpieczeństwo	Czekaj, aż wskaźnik zaworu całkowicie spadnie na dół
Przeładowanie garnka	Potrawy się warzą nierównie	Nie przekraczaj dwóch trzecich pojemności, zostaw miejsce na parę
Złe ustawienie ciśnienia	Potrawy są niedogotowane lub przegotowane	Zapoznaj się z tabelą czasów gotowania dla każdej potraw
Zapomniana uszczelka	Brak ciśnienia, potrawy się nie gotują	Zawsze sprawdź, czy uszczelka jest na miejscu przed użyciem
Niedostateczne mieszanie	Niejednorodne gotowanie	Mieszaj potrawę tuż przed gotowaniem i zaraz po szybkim rozluźnieniu

Czyszczenie i konserwacja multicookera

Czyszczenie i konserwacja multicookera są kluczowe dla długiego i bezpiecznego użytku urządzenia. Regularne czyszczenie zapobiega osadzaniu się osadów i przedłuża żywotność multicookera.

Rozmontuj urządzenie – po każdym użyciu wyjmij wewnętrzny garnek, pokrywę i uszczelkę z multicookera. Pozwól urządzeniu ostygnąć przez 10-15 minut.

Mycie garnka – wewnętrzny garnek i pokrywę można myć w zmywarce lub ręcznie w ciepłej wodzie z mydłem. Usuń resztki jedzenia miękką ściereczką lub gąbką.

Osuszanie uszczelki – uszczelka gumowa musi być całkowicie sucha przed włożeniem z powrotem do multicookera. Trzymaj uszczelkę na powietrzu przez co najmniej godzinę. plan tygodniowy czyszczenia kuchni

Czyszczenie grzejnika – grzejnik umieszczony pod garnkiem można czyścić miękką ściereczką zwilżoną wodą. Nigdy nie zanurzaj grzejnika w wodzie.

Przechowywanie urządzenia – multicooker powinien być przechowywany w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej. Pokrywa powinna być przechowywana z boku, aby uszczelka mogła oddychać.

Wymiana elementów zużytych – jeśli uszczelka stanie się lepka lub pęknie, wymień ją na nową. Komplety wymiennych części są dostępne u producenta.

Rozwiązywanie problemów – multicooker nie pracuje prawidłowo?

Tak, multicooker może mieć problemy, które uniemożliwią jego prawidłowe działanie, ale większość z nich można rozwiązać za pomocą prostych czynności.

Multicooker nie osiąga ciśnienia – sprawdź, czy uszczelka jest na miejscu i czy pokrywa jest prawidłowo zamknięta. Upewnij się, że zawór ciśnieniowy jest w pozycji SEALING (zamkniętej). Dodaj więcej wody do garnka.

Zawór się nie otwiera podczas szybkiego rozluźniania – zawór może być zablokowany osadami. Umyj zawór w ciepłej wodzie i delikatnie przesuń go, aby zapewnić płynne działanie.

Dziwne dźwięki podczas gotowania – niektóre dźwięki są normalne (bulgotanie, świszczenie), ale jeśli słyszysz głośne pískanie lub dźwięki metaliczne, zatrzymaj gotowanie. Sprawdź uszczelkę i zawór.

Wolny ogrzew multicookera – jeśli multicooker długo osiąga ciśnienie (ponad 20 minut), grzejnik może być zabrudzony. Wyczyść grzejnik miękką ściereczką.

Wyciekająca para z pokrywy – jest to zwykle znak uszkodzonej lub brudnej uszczelki. Wyczyść uszczelkę i pokryę w całości. Jeśli problem się powtarza, wymień uszczelkę na nową.

Jeśli powyższe rozwiązania nie pomogą, skontaktuj się z serwisem producenta. Większość multicookerów ma 2-3 lata gwarancji, która obejmuje wady produkcyjne.

Podsumowanie

Multicooker to wszechstronne urządzenie kuchenne, które pozwala na szybkie i łatwe przygotowanie różnych potraw. Poznanie jego funkcji, bezpiecznego użytku i regularnej konserwacji to klucz do długoletniego korzystania z multicookera bez problemów. Zacznij od prostych potraw, takich jak ryż czy mięso drożdżowe, a stopniowo eksperymentuj z bardziej złożonymi przepisami. Wkrótce multicooker stanie się twoim ulubionym sprzętem kuchennym.

Michał Kamiński

Michał Kamiński to redaktor portalu e-poradniki24.pl. Pisze o tematyce: portal poradnikowy szerokiego zakresu – how-to, instrukcje, diy, proce, tworząc praktyczne i rzetelne poradniki oparte na wiedzy oraz doświadczeniu. Pomaga czytelnikom podejmować trafne decyzje i unikać typowych błędów.